Towards a water-wise world Jaarverslag 2014

 

Dubbeloratie van KWR-onderzoekers aan Universiteit Utrecht

24 april 2014Organisatie

Op donderdag 24 april houden Annemarie van Wezel en Kees van Leeuwen een dubbeloratie aan de Universiteit Utrecht (UU). Beide principal scientists van KWR zijn hoogleraar bij het Copernicus Instituut van de faculteit Geowetenschappen. Van Wezel, hoogleraar ‘Water Quality and Health’, vertelt over nieuwe technologieën om risicovolle nieuwe stoffen in water te ontdekken en monitoren. Van Leeuwen, hoogleraar ‘Water Management and Urban Development’, benadrukt hoe belangrijk een duurzame waterketen in steden is.

”We zouden de case-by-case aanpak voor risicobeoordeling van nieuwe technologie meer moeten generaliseren”

In onze omgeving voldoet drinkwater vrijwel altijd en overal aan alle wettelijke normen. De wet schrijft voor aan welke kwaliteitsnormen drink-, afval-, oppervlakte- en grondwater moet voldoen. Maar door de ‘verchemificering’ van onze samenleving zijn er tienduizenden chemische stoffen in handel en gebruik. Slechts voor een paar 100 van die chemicaliën bestaan waterkwaliteitsnormen. Dat zijn veelal de ‘probleemstoffen van gisteren’, waarover we relatief veel weten. “De probleemstoffen van vandaag, en zeker die van morgen, zijn interessanter om te evalueren en beheren”, aldus Van Wezel. Nieuwe technologische ontwikkelingen, zoals nanotechnologie en schaliegasboringen, kunnen risico’s introduceren in de waterketen.

Risk banding

Van Wezel stelt dat ontwerpers van nieuwe technologieën zich met name richten op functionaliteit en weinig op het ondervangen van eventuele negatieve gevolgen. “Wat zou het mooi zijn als we de case-by-case aanpak voor risicobeoordeling van nieuwe technologie meer zouden kunnen generaliseren: een overkoepelende risk banding tool voor nieuwe technologieën die de watersector en het milieu kunnen raken.” Risk banding combineert risicobeoordeling met strategieën om de risico’s in de hand te houden. Van Wezels optimisme zit in de ervaring dat als risico’s eenmaal goed gekend zijn, er bijna altijd wel technologieën ontwikkeld kunnen worden om deze risico’s voor een groot deel weg te nemen. Het goed kennen en articuleren van milieurisico’s creëert als het ware markt voor milieutechnologen, en het daaraan gerelateerde bedrijfsleven.
Professor Jasper Griffioen – werkzaam bij de UU en TNO en betrokken bij het vierjarige onderzoeksprogramma ‘Schaliegas en Water’ dat eind 2014 start – onderschrijft de opmerking van Van Wezel over risk banding. “We moeten als samenleving de ondergrond niet op slot zetten, maar nieuwe technologieën op een duurzame manier inzetten. Dat kan prima door het voorzorgsprincipe te hanteren en risico-evaluatie-instrumenten in de vergunningsverlening op te nemen.”

“Het onderzoek naar City Blueprints laat ook zien welke transformaties nodig zijn”

Water in de stad

Van Leeuwen spreekt in zijn oratie over water in de stad. De afgelopen 3 jaar heeft hij bij KWR een methode ontwikkeld voor de beoordeling van de duurzaamheid van de waterketen in de stad: City Blueprints. Met deze methode zijn wereldwijd al meer dan 40 steden beoordeeld. Daarbij is ook de Blue City Index (BCI) geïntroduceerd: het rekenkundig gemiddelde van 24 indicatoren per stad. De steden met de hoogste BCI zijn steden met een ambitieus bestuur, met een betrokken bevolking, in landen met een hoog Bruto Nationaal Product en effectief regeringsbeleid. Inmiddels is deze activiteit opgeschaald tot Action Group in het kader van het European Innovation Partnership (EIP) van de Europese Commissie.

Anniemarie van Wezel en Kees van Leeuwen tijdens de dubbeloratie.

Anniemarie van Wezel en Kees van Leeuwen.

Water governance

Van Leeuwen merkt op dat steden veel van elkaar kunnen leren, mits zij hun kennis beschikbaar stellen en actief delen. Vanuit de steden kan er dan gewerkt worden aan oplossingen voor de water governance crisis die zich nu en in de nabije toekomst vooral zal manifesteren in de stad. Hoogleraar Peter Driessen werkt binnen de UU nauw samen met Van Leeuwen. Ook hij is van mening dat water voor de stedelijke ontwikkeling van groot belang is. “Niet alleen vanuit het oogpunt van volksgezondheid en duurzaamheid, maar ook voor de economische ontwikkeling. Het onderzoek naar City Blueprints laat niet alleen zien hoe steden presteren op het gebied van verstandig waterbeheer, maar ook welke transformaties nodig zijn. Dan raak je aan urban water governance, een terrein waarop de UU veel onderzoek doet. De samenwerking met KWR levert niet alleen nieuwe inzichten op, maar ook nieuwe interessante en interdisciplinaire onderzoekslijnen.”

© 2017 KWR Watercycle Research Institute

Tags
Bekijk alle tags
Onderzoeksprogramma
Contact
Zie ook
03 december 2014 Brede screening beschermt drinkwaterkwaliteit 29 september 2014 Peer review commissie onder de indruk van kwaliteit KWR
Iets heel anders
08 december 2014 Externe positionering verkennen met serious game 22 september 2014 Resource Recovery in de waterketen online
Wetenschappelijke publicaties
24/01/2014
Cellular uptake of nanoparticles as determined by particle properties, experimental conditions, and cell type


open