Towards a water-wise world Jaarverslag 2014

Casestudie Almere toont mogelijkheden  

Warmte en koude uit drinkwater en riolering gebruiken

19 mei 2014BTO

Het grootste deel van de energie die nodig is voor huishoudelijk watergebruik gaat naar het verwarmen van water. De waterbedrijven vragen KWR te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om de thermische energie (warmte en koude) uit drinkwater en rioolwater te benutten. Die mogelijkheden worden heel sterk lokaal bepaald; KWR ontwikkelt een model om de mogelijkheden te onderzoeken en past dit toe op Almere.

Binnen het Bedrijfstakonderzoek (BTO) onderzoekt KWR wat de mogelijkheden zijn om de thermische energie (warmte en koude) uit drinkwater en rioolwater te benutten. Een belangrijke drijfveer daarvoor is de maatschappelijke behoefte aan meer duurzaamheid en grotere energie-efficiency. Daarnaast biedt benutting van thermische energie uit leidingen misschien kansen voor waterbedrijven om nieuwe diensten aan te bieden.
De mogelijkheden voor benutting van thermische energie uit leidingen worden heel sterk lokaal bepaald. KWR ontwikkelt modellen om ze per locatie in beeld te brengen, inclusief de geografische locatie van de plekken om energie te winnen of juist te gebruiken. Dat is belangrijk, want de haalbaarheid van WKDR (Warmte en Koude uit Drinkwater en Riolering) hangt sterk af van een korte afstand tussen winning en gebruik van energie. Ook moet het aanbod aan energie groot en continu genoeg zijn.

Casestudie Almere

Dat blijkt onder andere bij een casestudie in Almere. Doordat de temperatuur van rioolwater snel afneemt tijdens het transport, is riothermie voornamelijk interessant aan de bron, bijvoorbeeld met een douche-warmtewisselaar. De winbare thermische energie in drinkwater varieert minder dan die in rioolwater, wat het gebruik van drinkwater voor koeling of verwarming interessanter maakt. Bovendien is de energie uit drinkwater gemakkelijker te winnen: omdat de kwaliteit van het drinkwater veel hoger is dan die van rioolwater, kunnen efficiëntere warmtewisselaars worden ingezet, die bovendien minder snel vervuilen. Daardoor kan het beschikbare temperatuurverschil bij drinkwaterleidingen – technisch gezien – maximaal worden benut.

Microbiologische risico’s

Bij het onttrekken van warmte aan ruw water, rein water of drinkwater, daalt de temperatuur. Dat brengt geen risico’s mee. Maar als je het water inzet voor koeling, stijgt de temperatuur. Volgens de wet mag de drinkwatertemperatuur aan de tapkraan niet boven 25°C komen om nagroei van bacteriën zoals Legionella te voorkomen. Met dit microbiologische risico moet je rekening houden bij de inzet van warmte uit drinkwater. Maar ook de bodem rond de drinkwaterleidingen tussen de inzet voor koeling en de tap bij de afnemer heeft een heel groot effect op de temperatuur van het water. In 2015 start een verdiepende studie die zich vooral richt op het in kaart brengen van microbiologische risico’s van de winning van koude uit drinkwater door monitoring in praktijksituaties.

Financiële risico’s

De financiële risico’s voor thermische energie uit de watercyclus liggen op 4 vlakken: onzekerheid in de thermische bron (het aanbod moet groot en continu genoeg zijn), onzekerheid bij de afnemer, technische mogelijkheden en de prijsontwikkeling van energie op langere termijn. Met de systematiek van Total Cost of Ownership kunnen de financiële risico’s per geval goed in kaart worden gebracht.

© 2017 KWR Watercycle Research Institute

Tags
Bekijk alle tags
Onderzoeksprogramma
Contact
Zie ook
Artist impression van het nieuwe ziekenhuis Tergooi (Wiegerinck architectuur stedenbouw 08 oktober 2014 Ziekenhuis Tergooi helpen duurzaamheidsambities te realiseren 15 september 2014 “Water en energie grijpen steeds meer in elkaar”
Iets heel anders
15 oktober 2014 Inbouwen zwavelcyclus in rioolwaterzuivering geeft minder slibafval Spuiwaterbemonstering voor sediment en hydrobiologisch onderzoek (foto: Evides en KWR) 01 november 2014 Praktijkonderzoek voor Evides Waterbedrijf
Wetenschappelijke publicaties
15/07/2014
A Bottom-up Approach to Estimate Dry Weather Flow in Minor Sewer Networks.

01/02/2014
Energy in the urban water cycle: Actions to reduce the total expenditure of fossil fuels with emphasis on heat reclamation from urban water


open